Czy muszę opłacać pracownikom emeryturę (OTP)?

Zatrudniłem pierwszego pracownika na 100% etatu trzy miesiące temu i dopiero przeczytałem o OTP. Czy powinienem już opłacać mu emeryturę i czy grozi mi kara za opóźnienie?

OTP jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy w Norwegii. Powstanie tego obowiązku zależy jednak od liczby pracowników, wielkości ich etatów oraz tego, czy mają udziały w firmie.

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy musisz utworzyć program OTP, których pracowników trzeba nim objąć, ile wynosi minimalna składka w 2026 roku oraz jak postąpić, jeśli firma nie zawarła umowy w terminie.

Kiedy firma musi założyć OTP?

OTP, czyli obligatorisk tjenestepensjon (obowiązkowy pracowniczy program emerytalny), polega na finansowaniu przez pracodawcę oszczędności emerytalnych pracowników. Nie wypłacasz emerytury bezpośrednio pracownikowi. Zawierasz umowę z zatwierdzoną instytucją emerytalną i wpłacasz do niej składki.

Obowiązek dotyczy prywatnych pracodawców, w tym AS, ANS i ENK zatrudniających pracowników. Firma musi utworzyć OTP, gdy spełnia co najmniej jeden z warunków określonych w ustawie o OTP:

Przykładowo czterech pracowników na 50% etatu daje łącznie dwa pełne etaty, więc firma spełnia trzeci warunek.

Najczęstsze sytuacje wyglądają następująco:

Właściciel ENK oraz właściciel zatrudniony w swoim AS mogą dobrowolnie zawrzeć umowę emerytalną, jeśli firma nie spełnia warunków obowiązkowego OTP. Pozostałe formalności związane z pierwszą osobą zatrudnioną opisujemy w artykule Jak zatrudnić pierwszego pracownika w Norwegii krok po kroku?

Których pracowników trzeba objąć programem?

Progi 75%, 20% oraz dwóch pełnych etatów służą do ustalenia, czy firma podlega obowiązkowi OTP. Nie wyznaczają listy pracowników objętych programem.

Gdy firma już podlega OTP, trzeba objąć programem pracownika, który:

• jest obowiązkowym członkiem norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych folketrygden,
• ukończył 13 lat,
• otrzymał od zwykłego pracodawcy wynagrodzenie przekraczające 2 000 NOK w 2026 roku.

Dla organizacji zwolnionych podatkowo próg wynosi 10 000 NOK rocznie. Po przekroczeniu właściwego progu raportowaniu i naliczeniu składek podlega całe wynagrodzenie, a nie wyłącznie nadwyżka ponad próg.

Oznacza to, że pracownik na przykład na 10% etatu również ma prawo do OTP, jeżeli firma już podlega programowi i pracownik spełnia powyższe warunki. Zniesiony został dawny ogólny wymóg pracy na co najmniej 20% etatu dla członkostwa w programie.

Jeżeli zatrudniasz pracownika w firmie już objętej OTP, zgłaszasz go do programu od pierwszego dnia zatrudnienia, a składkę naliczasz od pierwszej korony wynagrodzenia. Jeżeli firma dopiero później spełni ustawowe kryterium, obowiązek finansowania powstaje od dnia spełnienia tego kryterium.

Zagraniczny program emerytalny nie zwalnia automatycznie z norweskiego OTP. Przy pracowniku delegowanym lub ubezpieczonym w innym państwie trzeba najpierw ustalić, czy należy on obowiązkowo do norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych.

Ile kosztuje OTP w 2026 roku?

Minimalna składka finansowana przez pracodawcę wynosi 2% wynagrodzenia od pierwszej korony do 12 G. Nie możesz potrącić obowiązkowych 2% z wynagrodzenia pracownika ani przenieść tego kosztu na pracownika.

Od 1 maja 2026 roku kwota bazowa G wynosi:

• 1 G = 136 549 NOK,
• 7,1 G = 969 497,90 NOK,
• 12 G = 1 638 588 NOK.

Od części wynagrodzenia przekraczającej 12 G nie nalicza się obowiązkowej składki OTP. Przy wynagrodzeniu na poziomie co najmniej 12 G minimalna wpłata według G obowiązującego od 1 maja 2026 roku wynosi 32 771,76 NOK rocznie.

Firma może przyjąć wyższe stawki niż ustawowe minimum. Zasady programu muszą być jednakowe dla pracowników należących do tego samego planu.

Przykład kosztu przy pensji 600 000 NOK

Przy rocznym wynagrodzeniu 600 000 NOK minimalna składka OTP wynosi:

• 600 000 NOK x 2% = 12 000 NOK,
• składka pracodawcy na ubezpieczenia społeczne arbeidsgiveravgift w strefie I, przy stawce 14,1%, wynosi od tej wpłaty 1 692 NOK,
• łączny koszt wynosi co najmniej 13 692 NOK.

Do tej kwoty dochodzą opłaty administracyjne instytucji emerytalnej oraz koszt obowiązkowej ochrony zwalniającej z dalszego opłacania składek w razie niezdolności pracownika do pracy na poziomie co najmniej 20%. Rzeczywisty koszt OTP jest więc wyższy niż samo 2% wynagrodzenia.

Wpłaty i premie do zatwierdzonego programu stanowią koszt podatkowy pracodawcy, jeśli spełniają ustawowe warunki. Pozostałe składniki kosztu zatrudnienia omawiamy w artykule Ile naprawdę kosztuje pracownik w Norwegii?

Jak założyć i prawidłowo rozliczać OTP?

Od dnia powstania obowiązku masz 6 miesięcy na zawarcie umowy z zatwierdzoną instytucją emerytalną, na przykład bankiem, zakładem ubezpieczeń na życie albo przedsiębiorstwem emerytalnym.

Raportowanie w a-meldingu

W a-meldingu (miesięcznym raporcie o zatrudnieniu i wynagrodzeniach) księgowy podaje numer organizacyjny instytucji prowadzącej OTP. Informację raportuje się w każdym miesiącu od wejścia umowy w życie do jej zakończenia.

Samo wskazanie instytucji nie zastępuje raportowania wpłat i premii emerytalnych objętych składką pracodawcy. Zasady całego raportu opisujemy w artykule Co to jest a-melding i kiedy trzeba go wysyłać?

Konsekwencje braku OTP

Jeżeli nie założysz programu w terminie, trzeba wpłacić zaległe składki należne pracownikom od dnia powstania obowiązku. Skatteetaten ma również prawo:

• nakazać założenie programu,
• nałożyć tvangsmulkt w wysokości 250 NOK za każdego pracownika za każdy dzień do czasu udokumentowania założenia OTP,
• skierować sprawę do dalszego postępowania, które przy poważnych naruszeniach może zakończyć się grzywną albo karą pozbawienia wolności do 2 lat.

Termin na odwołanie od nakazu lub decyzji o tvangsmulkt wynosi 3 tygodnie od otrzymania decyzji.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

• Obowiązek OTP powstaje po spełnieniu co najmniej jednego ustawowego kryterium dotyczącego liczby pracowników i wymiaru ich pracy.
• Minimalna składka pracodawcy wynosi w 2026 roku 2% wynagrodzenia od pierwszej korony do 12 G, a do kosztu dochodzą opłaty, ubezpieczenie i składka pracodawcy.
• Umowę trzeba zawrzeć w ciągu 6 miesięcy, ale należne składki liczą się od dnia powstania obowiązku.
• Po utworzeniu programu trzeba objąć nim wszystkich uprawnionych pracowników, również zatrudnionych na małych etatach.

Jeśli potrzebujesz pomocy w rozliczaniu OTP, zadzwoń do nas: +47 21 38 38 21. Pomożemy Ci prawidłowo ustalić obowiązki pracodawcy i zadbać, by były na bieżąco spełniane przez autoryzowaną księgowość w Norwegii.

Autor artykułu: Marcin - marcin@efirma.no