Permittering w Norwegii - kiedy można tymczasowo wysłać pracownika na przestój?

Hej, prowadzę firmę remontową i właśnie straciliśmy kontrakt na dwa miesiące. Mam czterech pracowników, ale przez utratę tego kontraktu teraz nie mam dla nich pracy na ten czas, nie wiem czy uda mi się coś znaleźć, a nie mam też z czego im zapłacić. Przeczytałem, że mogę wysłać ich na permittering - jak to działa?

Przejściowy brak zleceń potrafi szybko zachwiać finansami firmy. Jeśli zatrudniasz pracowników, możesz rozważać ograniczenie ich czasu pracy albo czasowe odsunięcie od pracy bez rozwiązywania umów.

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy permittering (czasowy przestój pracownika) jest dopuszczalny, jak wybrać pracowników, jakie zawiadomienia trzeba przygotować oraz jak długo trwa obowiązek wypłaty wynagrodzenia.

Kiedy permittering jest zgodny z zasadami prawa pracy?

Permittering oznacza czasowe, całkowite albo częściowe zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy. Umowa o pracę nadal obowiązuje, a pracownik ma wrócić po zakończeniu przestoju lub po wcześniejszym wezwaniu przez pracodawcę.

Aby zastosować permittering, musisz spełnić łącznie następujące warunki:

• przyczyna musi być obiektywna i związana z sytuacją firmy,
• ograniczenie zapotrzebowania na pracę musi mieć charakter przejściowy,
• przestój musi być konieczny z punktu widzenia działalności przedsiębiorstwa,
• trzeba wcześniej ocenić rozsądne alternatywy, takie jak inne zadania, zmiana organizacji pracy lub ograniczenie pozostałych kosztów,
• permittering nie może zastępować procedury dotyczącej problemów z konkretnym pracownikiem.

Uzasadnieniem może być między innymi:

• przejściowy brak zamówień,
• czasowa utrata kontraktu lub przetargu,
• problemy ze sprzedażą i nadmiar zapasów,
• awaria albo wypadek uniemożliwiający pracę,
• klęska żywiołowa lub inne zdarzenie nadzwyczajne,
• przejściowa konieczność ograniczenia kosztów z powodu wyraźnego spadku działalności.

Sama chęć obniżenia kosztów nie wystarczy. Musisz wykazać konkretną sytuację firmy, jej wpływ na zapotrzebowanie na pracę oraz przewidywany czas trwania problemu.

Jeżeli redukcja zatrudnienia ma być trwała albo powrót pracownika jest mało prawdopodobny, trzeba zastosować procedurę wypowiedzenia. Omawiamy ją w artykule Jak legalnie zwolnić pracownika w Norwegii?

Podstawy permitteringu wynikają przede wszystkim z układów zbiorowych oraz utrwalonych zasad prawa pracy. Ustawa o wynagrodzeniu podczas permitteringu reguluje głównie obowiązek płacowy pracodawcy.

Jak wybrać pracowników do permitteringu?

Jeśli przestój nie obejmuje całej załogi, wybór pracowników musi być rzeczowy, udokumentowany i niedyskryminujący. Możesz uwzględnić:

• kwalifikacje potrzebne do realizacji pozostałych zadań,
• doświadczenie,
• staż pracy,
• możliwość wykonywania kilku rodzajów obowiązków,
• rzeczywiste potrzeby organizacyjne firmy.

Firma objęta Hovedavtalen LO-NHO przyjmuje staż pracy jako punkt wyjścia. Od tej zasady można odstąpić, jeśli przemawia za tym obiektywna potrzeba przedsiębiorstwa, na przykład konieczność pozostawienia osoby z uprawnieniami niezbędnymi do ukończenia zlecenia.

Jeśli Twojej firmy nie obejmuje ten układ, staż nie jest automatycznie kryterium nadrzędnym. Nadal musisz umieć wyjaśnić, dlaczego permittering objął konkretnych pracowników.

W firmach objętych układem zbiorowym trzeba przeprowadzić wymagane konsultacje z przedstawicielami pracowników i sporządzić protokół. Poza układem zbiorowym nie istnieje ogólny ustawowy obowiązek konsultacji przy każdym permitteringu, ale pisemny protokół pomaga udokumentować:

• przyczynę i przewidywany czas przestoju,
• działania podjęte w celu uniknięcia permitteringu,
• liczbę objętych osób,
• kryteria ich wyboru,
• stopień ograniczenia pracy,
• stanowisko przedstawicieli pracowników.

Jak przeprowadzić permittering?

Procedurę warto rozpocząć od zebrania dokumentów pokazujących spadek zamówień, utratę kontraktu, problemy produkcyjne albo inne okoliczności uzasadniające przestój.

Termin zawiadomienia

Standardowy termin wynosi 14 dni kalendarzowych. W tym czasie pracownik normalnie wykonuje pracę i otrzymuje pełne wynagrodzenie.

Przy nieprzewidzianych zdarzeniach termin może zostać skrócony do 2 dni kalendarzowych, ale trzeba sprawdzić właściwy układ zbiorowy. Szczególne zasady dotyczą pożaru - zawiadomienie nadal obejmuje zasadniczo 14 dni.

Pisemne i podpisane zawiadomienie powinno zawierać:

• imię i nazwisko pracownika,
• konkretną przyczynę przestoju,
• datę wystawienia,
• datę rozpoczęcia permitteringu,
• przewidywaną datę zakończenia albo przewidywaną długość,
• informację, czy przestój jest pełny, czy częściowy,
• procent ograniczenia pracy,
• podpis pracodawcy.

Jeśli przesuniesz początek permitteringu o więcej niż 4 tygodnie, co do zasady trzeba wystawić nowe zawiadomienie.

Zgłoszenie zbiorowego permitteringu do NAV

Musisz zawiadomić NAV (norweski urząd pracy i świadczeń), jeżeli planowany przestój obejmuje co najmniej 10 pracowników, którzy:

• zostaną objęci permitteringiem bez wynagrodzenia albo
• przez ponad 4 tygodnie będą mieli tygodniowy czas pracy ograniczony o więcej niż 50%.

Zgłoszenie trzeba wysłać możliwie wcześnie, najpóźniej równocześnie z wezwaniem przedstawicieli pracowników do konsultacji. Przy mniejszej liczbie pracowników zgłoszenie jest dobrowolne.

Ile wynosi obowiązek płacowy pracodawcy?

W standardowej sytuacji przestój przebiega według następującej kolejności:

15 dni roboczych oznacza dni wynikające z normalnego grafiku pracownika. Weekendy i święta nie zużywają tego okresu, chyba że pracownik miał wtedy pracować.

Przy częściowym permitteringu godziny przestoju sumuje się do równowartości 15 normalnych dni pracy. Przykładowo przy ograniczeniu pracy o 50% początkowy okres finansowany przez pracodawcę może trwać 30 dni roboczych.

Standardowy początkowy obowiązek płacowy nie występuje również wtedy, gdy permittering jest bezpośrednim skutkiem strajku.

Pracodawca może pozostawać zwolniony z wypłaty wynagrodzenia maksymalnie przez 26 tygodni w okresie 18 miesięcy. Limit liczy się od pierwszego dnia po zakończeniu początkowego okresu pracodawcy i obejmuje łącznie kolejne okresy permitteringu u tego samego pracodawcy. Nowe zawiadomienie nie otwiera automatycznie nowego limitu 26 tygodni.

Po wyczerpaniu limitu obowiązek wypłaty wynagrodzenia wraca, jeśli stosunek pracy nadal trwa. W firmach objętych Hovedavtalen LO-NHO permittering zasadniczo nie powinien trwać dłużej niż 6 miesięcy, chyba że strony uzgodnią, że uzasadniona przyczyna nadal istnieje.

Powrót do pracy, dagpenger i A-melding

Pracownik musi wrócić do pracy po zakończeniu okresu podanego w zawiadomieniu. Jeśli wezwiesz go wcześniej, powinien co do zasady stawić się w ciągu 1-2 dni.

Pełny powrót do pracy na maksymalnie 6 kolejnych tygodni nie kończy automatycznie dotychczasowego permitteringu. Jeśli pełna praca trwa dłużej, późniejsze ograniczenie zatrudnienia wymaga nowego zawiadomienia. Pracownik musi też ponownie złożyć wniosek o świadczenie.

Po zakończeniu okresu wynagrodzenia finansowanego przez pracodawcę pracownik może ubiegać się o dagpenger (świadczenie dla osoby pozostającej bez pracy). Samo zawiadomienie o permitteringu nie gwarantuje wypłaty. NAV oddzielnie ocenia przyczynę przestoju i sytuację pracownika.

W 2026 roku podstawowe warunki obejmują między innymi:

• utratę co najmniej 50% łącznego czasu pracy,
• utratę całości albo części dochodu,
• rejestrację jako osoba poszukująca pracy,
• dochód wynoszący co najmniej 204 824 NOK w ostatnich 12 miesiącach albo 409 647 NOK łącznie w ostatnich 36 miesiącach,
• składanie raportu o aktywności co 14 dni.

Dagpenger wynosi do 62,4% wcześniejszego dochodu, przy czym dochód powyżej 819 294 NOK nie jest uwzględniany w podstawie. Kwoty te odpowiadają wartości G obowiązującej od 1 maja 2026 roku. Pracownik powinien złożyć wniosek o dagpenger około 2 tygodnie przed ostatnim dniem prawa do wynagrodzenia.

Permittering nie kończy stosunku pracy. Nie wyrejestrowujesz więc pracownika z rejestru zatrudnienia i nie wpisujesz daty zakończenia umowy.

W a-meldingu (miesięcznym raporcie pracodawcy) musisz wykazywać datę rozpoczęcia oraz stopień permitteringu. Informacje o zatrudnieniu przekazujesz co miesiąc, także wtedy, gdy nie wypłacasz wynagrodzenia. Termin pozostaje bez zmian - jest to 5. dzień następnego miesiąca, a gdy wypada w weekend lub święto, najbliższy kolejny dzień roboczy. Więcej o samym raporcie przeczytasz w artykule Co to jest a-melding i kiedy trzeba go wysyłać?

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

• Permittering jest dopuszczalny przy obiektywnej, przejściowej przyczynie związanej z firmą.
• Pracownika trzeba zwykle uprzedzić 14 dni kalendarzowych przed rozpoczęciem przestoju.
• Po rozpoczęciu permitteringu pracodawca finansuje standardowo 15 dni roboczych wynagrodzenia.
• Zwolnienie z obowiązku płacowego może trwać maksymalnie 26 tygodni w okresie 18 miesięcy, a przestój trzeba prawidłowo wykazywać w a-meldingu.

Jeśli potrzebujesz pomocy w przeprowadzeniu permitteringu, zadzwoń do nas: +47 21 38 38 21. Pomagamy pracodawcom w Norwegii uporządkować obowiązki płacowe i raportowe.

Autor artykułu: Marcin - marcin@efirma.no